Viêm loét dạ dày tá tràng và những điều cần biết

Tổng quan về bệnh viêm tá tràng: Tá tràng chính là đoạn nối giữa môn vị của dạ dày với phần đầu tiên của ruột non. Viêm tá tràng là thuật ngữ đề cập đến tình trạng lớp lót niêm mạc của cơ quan này bị các phản ứng viêm tấn công và gây tổn thương.

Nguyên nhân thường gặp nhất là do nhiễm vi khuẩn Hp. Ngoài ra bệnh cũng có thể khởi phát do các yếu tố khác cùng kết hợp cộng hưởng. Điển hình như chế độ ăn uống kém điều độ, tác dụng phụ của thuốc tây, thường xuyên căng thẳng thần kinh…

Bệnh lý này ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng tiêu hóa và làm phát sinh nhiều triệu chứng khó chịu. Làm phát sinh những cơn đau từng đợt, gây cảm giác buồn nôn, ợ chua, ợ hơi…

Những triệu chứng có thể kích hoạt cả khi ngủ khiến chất lượng giấc ngủ bị ảnh hưởng. Từ đó khiến cơ thể mệt mỏi, tinh thần sa sút gây sút cân không kiểm soát.

Bệnh viêm tá tràng có nguy hiểm không?

viêm loét dạ dày tá tràng 1

Viêm tá tràng hiện đang là bệnh lý tiêu hóa phổ biến mà nhiều người mắc phải. Thông thường, ở giai đoạn mới khởi phát, triệu chứng của bệnh thường kích hoạt ở mức độ nhẹ và tần suất thấp. Chính điều này đã khiến không ít người bệnh chủ quan, xem nhẹ vấn đề.

Nếu không sớm can thiệp thì tình trạng viêm nhiễm trong niêm mạc tá tràng sẽ trở nên nghiêm trọng. Đi kèm với đó là những triệu chứng nặng nề thường xuyên kích hoạt. Và lúc này, nhiều người bệnh hoang mang không biết bệnh viêm tá tràng có nguy hiểm hay không?

“Về bản chất, viêm tá tràng là bệnh tiêu hóa thường gặp và không quá nghiêm trọng. Nếu sớm phát hiện và có biện pháp can thiệp đúng đắn thì bệnh sẽ được kiểm soát tốt. Các triệu chứng của bệnh được khắc phục hoàn toàn mà không gây ra bất cứ vấn đề nguy hiểm nào cho sức khỏe.

Tuy nhiên, trong trường hợp người bệnh chủ quan không nghiêm túc điều trị thì bệnh tình rất dễ chuyển biến xấu. Tình trạng viêm nhiễm ở niêm mạc tá tràng không chỉ nặng nề mà còn lan tỏa trên phạm vi rộng. Lúc này, các biến chứng nguy hiểm sẽ rất dễ phát sinh, đôi khi tính mạng người bệnh còn bị đe dọa.”

Bệnh viêm tá tràng sẽ tiến triển nặng rất nhanh nếu không nghiêm túc điều trị

Thông tin về một số biến chứng dưới đây sẽ giúp bạn nhìn nhận rõ bệnh viêm tá tràng có nguy hiểm hay không:

1. Loét dạ dày – tá tràng
Đây được nhận định là biến chứng thường gặp nhất của bệnh viêm tá tràng. Tình trạng viêm ở niêm mạc tá tràng nếu không kiểm soát tốt sẽ lan tỏa rất nhanh. Tổn thương không chỉ lan động mà còn trở nên nghiêm trọng hơn.

Lúc này, ở niêm mạc dạ dày và tá tràng sẽ dễ dàng hình thành những ổ loét. Đôi khi chỉ là những vết trợt nhẹ nhưng trong nhiều trường hợp vết loét cho thể ăn sâu vào tận lớp cơ.

2. Hẹp môn vị
Biến chứng này sẽ rất dễ phát sinh khi tình trạng viêm nhiễm kích hoạt tại vị trí sát với môn vị dạ dày. Lúc này, niêm mạc môn vị có thể bị sưng phù lên và chít hẹp lại.

Hẹp môn vị ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận chuyển thức ăn xuống ruột non, khiến chúng ứ đọng lại tại dạ dày. Biểu hiện thường gặp nhất là đầy bụng, đau bụng, chậm tiêu, nôn ra thức ăn cũ…

3. Xuất huyết tiêu hóa
Đây cũng là biến chứng thường gặp của bệnh viêm tá tràng, còn được gọi là chảy máu ổ loét. Tình trạng này thường diễn ra sau khi uống rượu bia, dùng thuốc chống viêm… hay dùng bất cứ chất kích thích nào khiến niêm mạc đường tiêu hóa bị kích thích.

Xuất huyết tiêu hóa là biến chứng dễ gặp khi không kiểm soát tốt bệnh viêm tá tràng

Các triệu chứng xuất huyết tiêu hóa thường gặp nhất là nôn ra máu tươi, đại tiện ra phân đen. Bên cạnh đó, người bệnh còn bị mệt lả người và rất dễ tụt huyết áp. Cần chú ý tới ngay cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời.

4. Thủng ổ loét
Tình trạng viêm loét càng kéo dài sẽ càng trở nên nghiêm trọng. Lúc này, niêm mạc dạ dày tá tràng thường sẽ bị bào mòn rất mỏng. Nếu có bất kỳ tác nhân nào tác động thì người bệnh rất dễ gặp phải biến chứng thủng ổ loét.

Người bệnh thường bị đau bụng dữ dội như có dao đâm, bụng cứng và có thể đi kèm tình trạng nôn ói. Khi có dấu hiệu này thì cần đưa đến bệnh viện ngay lập tức. Thủng ổ loét là một cấp cứu ngoại khoa, trường hợp không được phẫu thuật kịp thời sẽ nguy hiểm đến tính mạng.

5. Dẫn đến ung thư
Mặc dù hiếm khi xảy ra nhưng đây là biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh viêm tá tràng. Dễ gặp nhất là trong trường hợp viêm loét tá tràng do nhiễm vi khuẩn Hp. Ung thư là biến chứng ác tính rất khó điều trị, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và đe dọa cả tính mạng.

Cần làm gì khi bị viêm tá tràng

viêm loét dạ dày tá tràng 2

Bệnh viêm tá tràng sẽ không gây nguy hiểm nếu sớm phát hiện và có biện pháp can thiệp đúng đắn. Để kiểm soát bệnh tốt nhất, bạn cần chú ý đến các vấn đề sau:

1. Sớm thăm khám và nghiêm túc điều trị
Khi phát hiện những triệu chứng tiêu hóa bất thường xuất hiện, bạn nên chủ động thăm khám bác sĩ ngay. Việc thăm khám sẽ giúp phát hiện bệnh trong giai đoạn sớm, tạo điều kiện cho quá trình điều trị.

Đa phần các trường hợp bệnh viêm tá tràng đều đáp ứng tốt với phác đồ điều trị bằng thuốc. Tùy thuộc vào mức độ bệnh, biểu hiện triệu chứng cùng 1 số vấn đề liên quan khác mà bác sĩ sẽ kê toa thuốc phù hợp.

Chủ động thăm khám bác sĩ khi những triệu chứng viêm tá tràng đầu tiên kích hoạt

Người bệnh cần nghiêm túc dùng thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa về liều lượng, tần suất cũng như thời gian. Chú ý tái khám đúng hẹn để kiểm tra mức độ đáp ứng của phác đồ và kịp thời điều chỉnh nếu có bất thường phát sinh.

2. Chăm sóc và hỗ trợ tại nhà
Đối với các bệnh đường tiêu hóa, trong đó có viêm tá tràng thì chỉ dựa vào phác đồ y tế là chưa đủ. Người bệnh cần chú ý các giải pháp chăm sóc tại nhà để có thể tác động một cách toàn diện đến diễn tiến của bệnh.

Đặc biệt chú ý đến một số khuyến cáo sau đây:

Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh. Ăn điều độ, không bỏ bữa, đồng thời không ăn quá no hay để bụng quá đói. Hạn chế các loại thực phẩm chua cay, bia rượu, trà đặc, cà phê, thuốc lá, đồ uống có gas.

Nhai kỹ, nuốt từ từ, tuyệt đối không vừa ăn vừa làm việc. Và chú ý không nằm một chỗ hay vận động mạnh khi vừa mới ăn xong

Tránh thức khuya, ngủ đủ 7 – 8 tiếng mỗi ngày và kiểm soát tốt căng thẳng. Có thể áp dụng các giải pháp như ngồi thiền, yoga, nghe nhạc, đọc sách…

Dừng hoặc hạn chế dùng các loại thuốc giảm đau, kháng viêm khi không quá cần thiết. Điều này sẽ giúp ổn định lại các enzyme bảo vệ niêm mạc dạ dày tá tràng.

Mỗi ngày dành ít nhất 30 – 45 phút cho hoạt động rèn luyện thể dục vừa sức. Nhằm kích thích nhu động ruột, thúc đẩy hoạt động tiêu hóa và nâng cao thể trạng.

Viêm loét dạ dày tá tràng cấp tính và dấu hiệu nhận biết

Bệnh viêm loét dạ dày tá tràng có thể được chia làm 2 loại là cấp tính và mãn tính, dựa vào thời gian phát bệnh. Khi bệnh còn ở giai đoạn cấp tính, bạn hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm và nghiêm túc điều trị.

Bệnh viêm loét dạ dày tá tràng cấp tính hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu sớm phát hiện

Tìm hiểu về bệnh viêm loét dạ dày tá tràng cấp tính

Viêm loét dạ dày tá tràng cấp tính là một bệnh lý về đường tiêu hóa rất phổ biến hiện nay. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng niêm mạc dạ dày tá tràng bị sưng viêm và hình thành nên các vết loét.

Bệnh lý này được phân thành nhiều dạng, ví dụ như viêm nhiễm do độc tố vi khuẩn, viêm nhiễm do thuốc… Và một loại viêm loét hiếm hơn là do tính ăn mòn của thức ăn có nồng độ acid hay kiềm quá mạnh. Tình trạng bệnh sẽ nhanh chóng được khắc phục nếu điều trị đúng cách và kịp thời.

1. Nguyên nhân gây bệnh
Bệnh viêm loét dạ dày tá tràng thường do các nguyên nhân phổ biến sau gây ra:

Lạm dụng nhóm thuốc chống viêm không steroid trong thời gian dài. Điển hình nhất là aspirin, naproxen hay ibuprofen…
Nhiễm vi khuẩn H.pylori
Một số lý do khác cũng có thể là yếu tố nguy cơ:

  • Người mắc hội chứng Zollinger-Ellison
  • Tiền sử gia đình có người bị viêm loét dạ dày tá tràng hay các bệnh đường tiêu hóa khác
  • Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh
  • Thường xuyên hút thuốc lá, sử dụng rượu bia
  • Những người trên 50 tuổi
  • Căng thẳng, mệt mỏi kéo dài

2. Dấu hiệu nhận biết
Tùy thuộc vào mức độ của vết loét mà triệu chứng viêm loét dạ dày tá tràng cấp tính có thể phát sinh các triệu chứng với mức độ khác nhau ở từng đối tượng người bệnh. Trong đó, các dấu hiệu phổ biến nhất thường bao gồm:

  • Cảm giác nóng rát ở vùng thượng vị
  • Đau bụng âm ỉ kéo dài
  • Sút cân
  • Chán ăn, ăn không ngon miệng
  • Buồn nôn hoặc nôn
  • Ợ hơi, ợ nóng, nóng rát vùng ngực
  • Trào ngược dạ dày thực quản
  • Rối loạn tiêu hóa
  • Mệt mỏi, khó thở, da xanh tái, nhợt nhạt
  • Các triệu chứng có thể trở nên nặng nề hơn khi đói. Cơn đau thường cải thiện khi người bệnh ăn uống hay dùng các thuốc kháng acid.

3. Khi nào cần thăm khám bác sĩ
Trong một số trường hợp, vấn đề có thể nghiêm trọng hơn và cần đến sự chăm sóc y tế ngay lập tức. Bạn hãy tìm đến bác sĩ ngay khi gặp các vấn đề sau:

  • Mệt mỏi, chóng mặt
  • Khó thở
  • Nôn nhiều
  • Đi ngoài ra phân đỏ hay đen
  • Đau dữ dội ở bụng không biến mất
  • Chẩn đoán bệnh viêm loét dạ dày tá tràng cấp tính

Để đưa ra chẩn đoán ban đầu, bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng. Đồng thời căn cứ vào biểu hiện triệu chứng, tiền sử bệnh án và các loại thuốc đang dùng.

Ngoài ra, một số thủ thuật cận lâm sàng cũng sẽ được chỉ định:

Test hơi thở: Bạn sẽ được bác sĩ chỉ định uống một chất lỏng trong suốt, sau đó thở ra một chiếc túi. Nếu nồng độ carbon dioxide trong hơi thở cao hơn mức cho phép thì chứng tỏ bạn đang bị nhiễm vi khuẩn Hp.
Nội soi dạ dày tá tràng: Bác sĩ sẽ sử dụng ống mỏngm, có gắn camera và đèn chiếu sáng ở phần đầu để đưa từ miệng vào dạ dày và đến phần tá tràng. Hình ảnh nhận được sẽ cho phép bác sĩ quan sát và phát hiện nếu có vết loét hay bất cứ biểu hiện khác thường tại dạ dày tá tràng.
Sinh thiết nội soi: Trong quá trình nội soi, bác sĩ cũng có thể lấy ra một mẫu mô để đem đi xét nghiệm, phân tích. Điều này sẽ phục vụ tốt hơn cho công tác chẩn đoán.

Điều trị viêm loét dạ dày tá tràng cấp tính

viêm loét dạ dày tá tràng

Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ biểu hiện của triệu chứng mà bác sĩ sẽ đưa ra cách điều trị phù hợp. Đối với trường hợp nhẹ, người bệnh có thể điều trị bằng cách chăm sóc tại nhà kết hợp với dùng thuốc.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp mặc dù bệnh viêm loét dạ dày tá tràng còn ở giai đoạn cấp tính nhưng vẫn phải áp dụng phẫu thuật.

1. Chăm sóc tại nhà
Khi bệnh viêm loét dạ dày tá tràng cấp tính còn mới khởi phát với những triệu chứng còn ở mức độ nhẹ thì các biện pháp chăm sóc tại nhà có thể sẽ đáp ứng. Bạn nên chú ý đến chế độ ăn uống cũng như sinh hoạt. Đồng thời có thể kết hợp sử dụng các loại thảo dược tự nhiên.

Chế độ ăn uống:

Cần tích cực bổ sung các thực phẩm như bông cải xanh, củ cải, rau bina, sữa chua, táo, việt quất, mâm xôi, dâu tây, dầu ô liu… Đồng thời tránh các thực phẩm giàu acid, đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, rượu bia thuốc lá…

Nên chế biến món ăn chín mềm để tránh áp lực co bóp khi dạ dày tá tràng đang bị viêm loét. Đồng thời chia nhỏ bữa ăn cũng như lượng thức ăn trong mỗi bữa. Tránh để bụng rỗng hay ăn quá nhiều, quá no.

Lối sống lành mạnh:

Bạn cần chú ý dành nhiều thời gian hơn cho việc nghỉ ngơi. Không nên thức khuya, ngủ thiếu giấc. Đồng thời tránh xa những căng thẳng, áp lực từ phía công việc cũng như trong cuộc sống.

Sử dụng các nguyên liệu từ tự nhiên:

  • Nghệ vàng: Kết hợp bột nghệ với mật ong là bài thuốc tự nhiên lành tình có thể hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả. Cả nghệ vàng và mật ong đều có tác dụng kháng viêm, giảm tiết dịch vị.
  • Nha đam: Nước ép nha đam được cho là có tác dụng nhuận tràng và giúp cải thiện chứng đầy hơi, chướng bụng.
  • Nghệ đen: Có thể sử dụng bột nghệ đen hòa với nước ấm để uống với tác dụng ngăn tiết dịch vị và kích thích hoạt động của hệ tiêu hóa.

2. Sử dụng thuốc
Khi bị viêm loét dạ dày tá tràng cấp tính, bác sĩ thường sẽ yêu cầu bạn ngưng dùng tất cả các loại thuốc chống viêm không steroid. Trong trường hợp nguyên nhân gây bệnh là vi khuẩn Hp thì thuốc kháng sinh có thể được kết hợp với thuốc ức chế bơm Proton. Mục tiêu của điều trị là diệt vi khuẩn, cùng với đó là ngăn chặn dạ dày sản sinh acid.

Ngoài ra, bác sĩ còn có thể yêu cầu người bệnh sử dụng các loại thuốc khác như:

  • Thuốc chẹn thụ thể H2
  • Bổ sung vi sinh
  • Bổ sung bismuth
  • Tất cả mọi loại thuốc được đề cập trên đây đều phải dùng đúng liệu trình mà bác sĩ chỉ định. Ngay cả khi triệu chứng đã được khắc phục thì bạn cũng không nên tự ý ngưng thuốc hay thay đổi liều lượng.

Ngoài ra, bạn cần chú ý đến một số tác dụng phụ có thể gặp khi dùng thuốc điều trị viêm loét dạ dày tá tràng cấp tính. Bao gồm:

  • Chóng mặt